Wolfgang Sartorius, Etna-pionier

Wolfgang Sartorius, een Duitse geoloog op zoek naar de schatten van de Etna

Het leven van Wolfgang Sartorius, de Duitse vulkanoloog die in de 19e eeuw de Etna in kaart bracht: reizen, ontdekkingen en de kraters die naar hem zijn vernoemd.

Wolfgang Sartorius von Waltershausen was een 19e-eeuwse Duitse geoloog, mineraloog en astronoom, geboren in Göttingen in 1809 en overleden in 1876. Hij was een van de pioniers op het gebied van vulkanologie, hij verrichtte belangrijke studies naar verschillende vulkanen waarbij hij bijzondere aandacht schonk aan Etna.

Wolfgang Sartorius von Waltershausen kwam uit een welgestelde familie en toonde al vroeg interesse in de wetenschap. Tijdens zijn universitaire studies in Göttingen hield hij zich bezig met wiskunde, natuurkunde en wendde zich vervolgens tot mineralogie en geologie. Hij kreeg onderwijs van belangrijke academische figuren zoals Wilhelm Eduard Weber en Carl Friedrich Gauss, bekend om hun bijdragen aan de vakgebieden natuurkunde en wiskunde.

Wetenschappelijke studies en werken van Wolfgang Sartorius

Sartorius von Waltershausen begon een uitgebreid campagne van wetenschappelijke studies over de Etna op Sicilië, met de bedoeling een verhandeling te schrijven over de geologie van de vulkaan. Zijn studiereizen naar Sicilië, van 1834 tot 1837 en opnieuw van 1838 tot 1843, resulteerden in gedetailleerde topografische onderzoeken en diepgaande geologische analyses van de Etna. Hij werkte samen met verschillende experts, waaronder architect Roos, astronoom Peters, en architect en archeoloog Saverio Cavallari. Het belangrijkste resultaat van zijn onderzoek was de Publicatie van het werk "Atlas des Aetna" (Atlas van de Etna), tussen 1844 en 1861, met gedetailleerde topografische en geologische kaarten, illustraties van de structuur van de vulkaan, en prenten met afbeeldingen van het bestudeerde gebied, een ongekende inspanning in de context van vulkanologische studies in die tijd.

Onder zijn belangrijkste werken kunnen we noemen (in chronologische volgorde):

over de onderzeese vulkanische uitbarstingen in de Tertiaire formatie van Val di Noto (Göttingen 1846);
Fysisch-geografische schets van IJsland (Göttingen 1853);
Atlas des Aetna (Weimar 1848-61);
Over de vulkanische gesteenten in Sicilië en IJsland en hun onderzeese omvorming (Göttingen 1853);
Geologische atlas van IJsland (Göttingen 1853);
Over de Etna en zijn uitbarstingen (Leipzig 1857);
Onderzoekingen over de klimaten van het heden en het verleden (Haarlem 1865);
De Etna (Leipzig 1880), postuum in samenwerking met A. von Lasaulx.

De Etna

Na zijn dood in 1876 werden de documenten die Sartorius von Waltershausen naliet toevertrouwd aan Professor Arnold von Lasaulx, een afgestudeerde student in de mineralogie in Berlijn. Zijn belangrijke werk in verwerking en integratie deze manuscripten culmineerden in 1880 met de publicatie van het werk "De Etna". Dit tweedelige werk vatte de studies samen die door Sartorius op de Etna waren uitgevoerd en integreerde ze met de toevoegingen van Lasaulx, waardoor het oorspronkelijke onderzoekswerk levend en actueel bleef.

Wolfgang Sartorius von Waltershausens geologische beschrijvingen van de Etna, inclusief details over omliggende gebieden zoals Paternò, Biancavilla, Adernò en Bronte, boden een fundamentele basis voor het begrijpen van de vulkanische geologie van de regio. Deze studies bevatten ook verwijzingen naar oude inscripties en monumenten, wat bijdroeg aan een vollediger beeld van de geschiedenis en geologie van het gebied.

Sartoriusbergen op de Etna

Kraters van de Sartoriusbergen in de zomer

In januari 1865, op 1700 meter op de noordoostelijke flank van de Etna, vormde zich een complex van drie grote vulkanische kegels en ander secundair complex van drie grote vulkanische kegels, wat een lavastroom genereerde die een hoogte van 850 meter bereikte. De uitbarsting eindigde in juni van hetzelfde jaar, zonder nabijgelegen steden te beschadigen. Elf jaar na de uitbarsting stierf Wolfgang Sartorius von Waltershausen, de kraters van 1865 werden ter ere van hem opgedragen, een eerbetoon aan zijn wetenschappelijke studies die hem aan de Siciliaanse vulkaan bonden.

De Sartoriusbergen zijn gelegen op de buitenflank van de Serra delle Concazze en zijn gehuld in een landschap dat wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van larikspijnen en typische Etna-berkenbomen met witte schors en gouden loof in de herfst, die staan voor een van de meest opvallende plekken op de Etna.

Je kunt deze oude kraters bezoeken met een prachtige trektocht naar de Sartoriusbergen op twee Dream Island-excursies: